Định vị vai trò đầu tàu

UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030, xác định xuất nhập khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng để duy trì vai trò đầu tàu kinh tế, thương mại và logistics của Thành phố trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Kế hoạch được xây dựng theo định hướng phát triển bền vững, gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, nâng cao giá trị gia tăng hàng hóa và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Theo mục tiêu đề ra, trong giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10 - 11% mỗi năm, trong khi nhập khẩu tăng 9 - 10% mỗi năm, đồng thời kiểm soát nhập siêu và hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững. Thành phố cũng đặt mục tiêu tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm xuất nhập khẩu hàng hóa lớn nhất cả nước, đồng thời hướng tới trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực Đông Nam Á, có năng lực cạnh tranh quốc tế, hiện đại và thân thiện môi trường.

Chuyển mạnh sang tăng trưởng chiều sâu

Một điểm nhấn quan trọng của kế hoạch là yêu cầu tái cơ cấu xuất khẩu theo chiều sâu, ưu tiên các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao và các sản phẩm có giá trị gia tăng lớn. Đến năm 2030, nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo được định hướng chiếm trên 90% cơ cấu xuất khẩu, trong đó nhóm hàng có hàm lượng công nghệ trung bình và cao đạt khoảng 70%.

Song song đó, TP.HCM chủ trương đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng hiện diện tại các khu vực có sức mua lớn cũng như các thị trường mới, tiềm năng. Kế hoạch đặt mục tiêu nâng tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường thành viên FTA lên trên 75%, tăng tỷ trọng sang châu Âu lên 17 - 18% và châu Mỹ lên 30% vào năm 2030.

Gắn xuất nhập khẩu với hạ tầng và logistics

Kế hoạch không chỉ nhắm đến tăng kim ngạch mà còn gắn chặt hoạt động xuất nhập khẩu với phát triển hạ tầng, logistics và cải cách thủ tục hành chính. Thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ lệ xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và ICD thuộc TP.HCM lên trên 80% khi các dự án hạ tầng kết nối liên vùng đi vào vận hành theo kế hoạch.

Cùng với đó, TP.HCM phấn đấu đưa doanh thu dịch vụ logistics tăng 13 - 16% mỗi năm, nâng tỷ trọng đóng góp của ngành logistics vào GRDP lên 8 - 10% và giảm chi phí logistics xuống còn 11 - 14%. Đây là nền tảng quan trọng để nâng sức cạnh tranh của hàng hóa Thành phố, nhất là trong bối cảnh thị trường thế giới ngày càng đòi hỏi cao về tốc độ, chi phí, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh.

Xúc tiến thương mại giữ vai trò then chốt

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, TP.HCM xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó nổi bật là phát triển thị trường, đẩy mạnh xúc tiến thương mại quy mô lớn, chuyên sâu theo từng ngành hàng, tăng cường xuất khẩu tại chỗ và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới. Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng, phòng vệ thương mại và tăng cường liên kết vùng để mở rộng không gian phát triển xuất nhập khẩu.

Đáng chú ý, Thành phố không nhìn xúc tiến thương mại theo cách truyền thống đơn thuần, mà đặt yêu cầu phát triển thêm các nền tảng thông tin, cơ sở dữ liệu trực tuyến về thị trường, ngành hàng, đối tác nhập khẩu, cơ hội giao thương và kỹ năng tiếp cận thị trường quốc tế cho doanh nghiệp. Đây được xem là hướng đi phù hợp với xu thế số hóa thương mại toàn cầu và nhu cầu chuyển đổi mô hình xúc tiến sang hướng thực chất, liên thông và đo lường được hiệu quả.

ITPC với vai trò cầu nối thị trường

Theo kế hoạch, ITPC là một trong những đơn vị được giao nhiều nhiệm vụ đáng chú ý, nhất là ở mảng xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và kết nối doanh nghiệp với hệ thống phân phối trong và ngoài nước. Theo phụ lục đính kèm kế hoạch, ITPC chủ trì tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại chuyên nghiệp, trọng tâm, trọng điểm như hội chợ, triển lãm chuyên ngành, kết nối giao thương B2B gắn với quảng bá thương hiệu Thành phố và các sản phẩm chủ lực; chỉ tiêu đặt ra là mỗi năm tổ chức hoặc phối hợp tổ chức tối thiểu 10 sự kiện xúc tiến và kết nối chuỗi cung ứng.

ITPC cũng được giao xây dựng và tổ chức thực hiện Chương trình xúc tiến thương mại và đầu tư hằng năm của Thành phố, trong đó mỗi năm có ít nhất 5 chương trình hoặc đoàn xúc tiến trọng điểm, đồng thời xây dựng và vận hành tối thiểu 1 nền tảng hoặc công cụ số giới thiệu doanh nghiệp, sản phẩm của TP.HCM. Bên cạnh đó, ITPC còn có nhiệm vụ tổ chức cho doanh nghiệp đi khảo sát thị trường nước ngoài, đón các tập đoàn phân phối quốc tế đến tìm hiểu năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam, kết nối với mạng lưới phân phối của doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI.

Ở mảng thương mại điện tử xuyên biên giới, kế hoạch đặt mục tiêu mỗi năm tổ chức tối thiểu 5 khóa đào tạo, tư vấn và hỗ trợ ít nhất 100 doanh nghiệp nhỏ và vừa mở hoặc gia hạn gian hàng trên các sàn thương mại điện tử quốc tế; trong đó, ITPC là một trong những đơn vị phối hợp quan trọng. Vai trò này cho thấy ITPC không chỉ làm xúc tiến theo nghĩa tổ chức sự kiện, mà đang được đặt ở vị trí đầu mối kết nối thị trường, dữ liệu, doanh nghiệp và các phương thức xuất khẩu mới trong thời đại số.

Nguồn: Phòng TTTT&TMS - ITPC